Sarıidris'in Sımsıcak Gelenekleri: Düğünlerden Sünnetlere Bir Yaşam Yolculuğu
Merhaba sevgili gezginler ve kültür meraklıları! Bugün sizleri, geleneklerinin sıcaklığı ve samimiyetinin hala korunduğu Sarıidris kasabasına doğru unutulmaz bir yolculuğa çıkarıyorum. Burası, hayatın en önemli anlarını kutlama şekliyle adeta bir zaman tüneli. Gelin hep birlikte Sarıidris'in düğün ve sünnet geleneklerine yakından bakalım.
A- DÜĞÜNLERİMİZ
Sarıidris'te düğünler, hayatın en renkli ve coşkulu kutlamaları. Eski ve yeni geleneklerin harmanlandığı bu özel günlerde, kasabanın sıcaklığı adeta kalplere işliyor.
Kız İsteme:
Eskiden, gençlerin gönül bağları farklı şekillerde kurulurdu. Eğer bir genç kızı beğenirse, evlerinin önünden geçerken aynayla kızın gönlünü yoklardı. Kızın gönlü varsa, çeşmeye su almak için oğlanın evinin önünden geçerdi. Bu gizli işaretleşmeler, hediyeleşmelerle devam ederdi. Oğlan kıza ayna ve tarak, kız ise oğlana mendil gönderirdi. Ailelerin onayı alındıktan sonra, dünürcüler kız evine gider ve "Allah’ın emri, Peygamber efendimizin kavliyle" kız istenirdi. Şayet kızın gönlü yoksa, misafirlere çay, kahve ikram edilmez ve ayakkabıları çevrilmezdi.
Günümüzde ise, teknolojinin de etkisiyle gençler telefon aracılığıyla birbirlerine duygularını açıyor. Aileler bu duruma onay verirse, oğlan evi dünürcü olarak kız evine gidiyor. Kızın rızası alındıktan sonra söz yüzüğü takılır ve nişan günü kararlaştırılır.
Nişan:
Eski nişanlarda, kız isteme sonrası ilçe veya kasabaya gidilerek kıza elbiseler alınır, yüzük, bilezik, küpe gibi takılar da unutulmazdı. Nişan günü, kız ve oğlan yengeleri herkesi nişana davet ederdi. Yemekli nişanların ardından, takı merasimi yapılırdı. Hoca dua eder, yüzükler takılır ve gelen davetlilerin taktığı takılar yüksek sesle okunurdu. Ardından kadınlar arasında eğlenceler düzenlenirdi.
Yeni nişanlarda ise, düğün salonları tercih ediliyor. Misafirlere lokum, bisküvi gibi ikramlar yapılır, müzik eşliğinde eğlenilir ve ardından takı merasimine geçilir. Takılar anons edilerek takılır, ardından eğlence geç vakte kadar devam eder. Nişan sonrası aileler birbirlerine akşam yemeği davetleri yaparak samimiyetlerini artırırlar.
Düğün:
Sarıidris'te düğünler adeta bir şölen havasında geçer. Eski düğünlerde, düğün öncesi akrabalar toplanır ve düğün ekmeği yapılırdı. Okucu adı verilen davetiyeler havlu, basma ve gömlek gibi hediyelerle birlikte düğüne davet edilecek kişilere dağıtılır, komşu köylere de okucu gönderilirdi. Düğünden bir hafta önce kızın başına kına yakılırdı. Perşembe akşamı davulcularla başlayan düğün eğlenceleri, kasaba meydanında yapılır, Cumartesi günü kız evinde yemekler verilir, misafirler ağırlanır, komşu köylerden gelen okucular davul zurnayla karşılanır ve akşamları meydanda oyunlar düzenlenirdi. Pazar günü ise gelin alımı yapılırdı. Kızın çeyizi, atlara takılan çan ve zillerle oğlan evine götürülürdü. Gelini almaya gidilirken kapı ve sandık parası gibi adetler hala devam ederdi. Gelin, baba evinden dualarla atına bindirilirdi. Damat, gelini attan indirmeden önce şeker ve para saçardı. Kayınvalide ve kayınpeder, geline mallar verir ve damadın sağdıçları horoz kesip kanından gelinin alnına sürerlerdi. Gelin, eve girdiğinde testiyi kırdığında sakar, kırmazsa gözü açık olarak değerlendirilirdi. Elindeki yağı kapıya sürerek tatlı dilli olması temenni edilirdi. Yatsı namazından sonra ise imam nikahı kıyılırdı.
Günümüz düğünlerinde ise, yufka ekmek hazırlanır, davetiyeler dağıtılır. Cumartesi akşamı kız evinde yemek verilir ve kına gecesi yapılır. Gelin ve damada kına yakılır, hüzünlü şarkılar eşliğinde eğlenceye devam edilir. Pazar günü kız evinde öğle yemeği verilir. Gelin, damadın evinden gelenler tarafından hazırlanır ve gelin arabasıyla düğün alayıyla birlikte kız evine gidilir. Baba evinden helallik alınarak gelin arabasına bindirilir, gelin arabası konvoy halinde kasabayı dolaşır ve oğlan evine gelinir. Gelin, damadın şeker ve para saçması ile karşılanır. Kayınvalide ve kayınpeder mallarını geline ilan eder. Horoz kesilir ve gelin eve girerken yağ sürdürülür. Yatsı namazından sonra dini nikah kıyılır ve resmi nikah da düğünden bir hafta öncesinde yapılır. Pazartesi günü ise gelin yanı yapılarak gelin ziyaret edilir.
SÜNNET DÜĞÜNÜ
Sarıidris'te sünnet düğünleri de büyük bir coşkuyla kutlanır. Davetiyeler dağıtılır ve düğün ekmekleri yapılır. Sünnetten bir gün önce kına gecesi düzenlenir, erkekler ve kadınlar ayrı ayrı eğlenir. Sünnet çocuğu özel elbiseler giyer ve kına yakılır. Sünnet günü Kur’an okunur ve dualar edilir. Sünnet çocuğu süslü arabayla kasabayı dolaştırılır, arabadan inerken ayağına horoz kesilir ve alnına kan sürülür. Sünnet sonrası gelen misafirler takı takar ve yemek ikramları yapılır. Annesi, misafirler gidene kadar sünnet çocuğunun başında oturur.
Sarıidris kasabası, geleneklerini yaşatarak kültürel zenginliğini korumaya devam ediyor. Eğer yolunuz düşerse, bu sıcak ve samimi kasabada unutulmaz bir deneyim yaşayacağınıza emin olabilirsiniz. Gelin, bu güzel geleneklere tanık olun ve Sarıidris'in misafirperverliğine kendinizi bırakın!