Isparta'nın Sarıidris Kasabası: Mantar Üretiminin Kalbi
Sarıidris kasabasında mantar üretimi, yerel halkın geçim kaynağı haline gelmiş ve Türkiye'nin dört bir yanına gönderilen bir ürün haline gelmiştir. Bu blog yazısı, mantar üretim sürecini, karşılaşılan sorunları ve gelecekteki hedefleri ele almaktadır.

Isparta, İç Anadolu ve Akdeniz iklimlerinin kesişim noktasında yer alıyor ve bu özelliği sayesinde farklı tarım ürünlerinin yetiştirilmesine olanak sağlıyor. Bu bölgede, özellikle Eğirdir'e 35 km uzaklıktaki Sarıidris kasabası, kültür mantarı üretimiyle öne çıkıyor
- Kasabada günde 5 ton kültür mantarı üretiliyor ve bu mantarlar iç piyasaya gönderiliyor
Mantar Üretiminin Başlangıcı ve Gelişimi
Sarıidris kasabası aslında bir Yörük köyü ve geçmişte hayvancılıkla geçimini sağlıyordu
Ancak belediye başkanının girişimiyle mantar üretimine başlanmış ve bu durum kasaba halkı tarafından büyük ilgi görmüş. Başlangıçta ahırların yanında küçük odalarda (15-20 metrekare) yapılan üretim, zamanla gelişerek 200 ailenin geçim kaynağı haline gelmiş. Günümüzde, aileler hem hayvancılık yapmaya devam ediyor hem de mantarhanelerinde mantar üretiyorlar
Mantar Üretim Süreci
Mantar üretimi için kompostlar, kompost firmalarından tırlarla getiriliyor.
600 poşetllik bir odada yaklaşık 9 ton kompost bulunuyor. Kompostlar, 22 derecede belirli bir ısıda 12-13 gün bekletiliyor. Bu süre zarfında kompostta sararma meydana geliyor ve bu durum kompostun olgunlaştığını gösteriyor. Daha sonra kompostların üzerine 5 cm kalınlığında örtü toprağı seriliyor ve ilaçlama yapılıyor. İlaçlama, topraktan gelebilecek hastalıkları önlemeye yöneliktir
Mantarın Gelişimi ve Hasat
Toprak serildikten ve ilaçlama yapıldıktan sonra, mantarların çıkması için belirli bir süre bekleniyor
Mantarlar, misellerin oluşumuyla birlikte büyümeye başlıyor. İlk çıkan mantarlar büyük olurken, daha sonra çıkanlar (ikinci flaş) daha küçük oluyor. Mantarların gelişimi sırasında, toprağın nemine göre düzenli sulama yapılıyor. Mantarın yaklaşık %80-90'ı su olduğu için, günde 400 kiloya kadar su verilebiliyor. Hasattan bir gün önce sulama kesiliyor, böylece mantarların üzerinde su lekeleri oluşması engelleniyor. Toplanan mantarlar, bıçakla kesilerek hasat ediliyor
Mantar Hastalıkları ve Kalite
Mantar üretiminde karşılaşılan en önemli sorunlardan biri, mantar hastalıklarıdır
"Yaş kabarcık" ve "kuru kabarcık" olarak adlandırılan bu hastalıklar, mantarların şeklini bozarak piyasa değerini düşürüyor. Hastalıkların nedenleri tam olarak bilinmese de, üretim sürecinde iyi dezenfeksiyonun önemli olduğu vurgulanıyor. Genel olarak, 50 ton komposttan yaklaşık 12-13 ton mantar elde ediliyor
Sarıidris'te Mantar Üretiminin Ticareti
Sarıidris kasabasında mantar üretimi, sadece üreticilerle sınırlı kalmıyor. Kasabada 6-7 tane firma, üreticilerden topladıkları mantarları Türkiye'nin dört bir yanına gönderiyor
Bu firmalar, kompost temininden ürünlerin tüketiciye ulaşmasına kadar tüm süreçlerden sorumlular. Üreticiler ise sadece odalardaki günlük bakımla ilgileniyor. Mantarlar, paketlenerek 400-410 gramlık kaplar halinde satışa sunuluyor
Mantarın Sofra Yolculuğu
Sarıidris'te üretilen mantarlar, sadece ticari olarak değil, aynı zamanda yöre halkının sofralarında da önemli bir yer tutuyor
Mantarlar, tereyağında kavrularak, sarımsak, maydanoz ve tuz ile tatlandırılarak tüketiliyor. Ayrıca fırında kaşarlı mantar gibi farklı lezzetlerde de kullanılıyor